Sunday, May 24, 2009

گزارش شوراي جهاني سفر وگردشگري درباره ايران


گزارش شوراي جهاني سفر وگردشگري درباره ايران

در آخرين گزارش شوراي جهاني سفر وگردشگري به بررسي اثرات اقتصادي توريسم ، تحليل اقتصاد گردشگري كشورها و روند اقتصادي و گردشگري 181 كشور جهان از جمله ايران تا سال 2019 پرداخته شده است.

خبرگزاري ميراث فرهنگي_گردشگري_ بر اساس پيش بيني شوراي جهاني سفر و گردشگري (WTTC)، روند اقتصاد گردشگري ايران تا سال 2019 مطلوب نيست.

اين گزارش كه توسط كارشناسان ارشد اين شورا و به كمك دانشكده اقتصاد دانشگاه آكسفورد تهيه شده، به بررسي وضعيت گردشگري و اثرات اقتصادي آن در 181 كشور دنيا پرداخته شده است.

در ميان آنها، ايران از جمله كشورهايي است كه مورد تحقيق و بررسي قرار گرفته است.

خلاصه گزارش ارايه شده شرح زير است:

پيش بيني هاي صورت گرفته شوراي جهاني سفر وگردشگري در باره اقتصاد گردشگري ايران در يك نگاه

· توليد ناخالص داخلي ايران از گردشگري در سال 2009 ، 8.2% توليد ناخالص كل كشور ، معادل 329،790 ميليارد ريال ( 33 ميليارد دلار ) است و تا سال 2019، به حدود 8.1% يعني 1.235.170 ميليارد ريال (87.3 ميليارد دلار) كاهش مي يابد.

· تا سال 2019 وضعيت اشتغال ثابت است و1.546.000 شغل در سال 2009 به وجود خواهد آمد كه 7.3 % اشتغال كشور را تشكيل مي‌دهد؛ يعني به ازاي هر 13.7شغل، يك شغل مربوط به گردشگري خواهد بود و تا 2019 اين تعداد به 1.885.000 شغل خواهد رسيد يعني7.3 % اشتغال كل كشور .

· توليد ناخالص داخلي واقعي ايران از گردشگري در سال 2009 ، 7.3- % بوده و متوسط سالانه آن در 10 سال آينده، 4.3 % رشد خواهد كرد.

· درآمد حاصل از گردشگر ورودي به ايران در سال 2009، 11.7 % صادرات كشور را در بر خواهد داشت يعني رقمي معادل 103.314 ميليارد ريال ( 10.3 ميليارد دلار) كه تا 2019 به رقم 343.906 ميليارد ريال معادل 24.3 ميليارد دلار كاهش خواهد يافت . اين رقم حدود 11.6% صادرات كشور را تشكيل خواهد داد .

در بين 181 كشور بررسي شده در اين گزارش، ايران " ازنظراندازه " در رتبه 28 ،" نسبت به اقتصاد جهاني" در رتبه 99 و " از لحاظ رشد " در رتبه 100 قرار گرفته است.

همچنين در خاورميانه ايران "از لحاظ اندازه" دومين كشور، "نسبت به اقتصاد جهاني" در رتبه 7

و "از لحاظ رشد" در رتبه 7 قرار دارد .

اثر فعاليتهاي گردشگري بر توليد ناخالص داخلي واقعي ايران :

· صنعت گردشگري به طور مستقيم 122.697 ميليارد ريال توليد ناخالص داخلي دارد كه 3% كل توليد ناخالص داخلي ايران را تشكيل مي‌دهد و به طور مستقيم 598.00 شغل ايجاد مي‌كند كه 2.8 % كل اشتغال كشور را در بردارد.

· توليد ناخالص داخلي ايران از فعاليتهاي گردشگري : 329.790 ميليارد ريال معادل 8.2 % كل توليد ناخالص داخلي كشور

· ميزان اشتغال : 1.546.000 شغل يعني 7.3 % كل اشتغال كشور

· درآمد حاصل از صادرات ،خدمات وكالا : 103.314 ميليارد ريال معادل 11.7 % كل صادرات كشور

· ميزان سرمايه گذاري: 39.713 ميليارد ريال يعني 3.7% كل سرمايه گزاري در كشور

· مخارج دولتي در اين بخش: 13.767 ميليارد دلار معادل 2.9 % كل مخارج دولتي كشور

پيش بيني رشد واقعي گردشگري ايران در سال 2009 :

· توليد ناخالص داخلي مستقيم ازصنعت گردشگري 8.2% كل اقتصاد كشور، معادل 122.697 ميليارد ريال (12 ميليارد دلار) است و اين درحالي است كه كل اقتصاد رشد 7.3-% خواهد داشت .

· اشتغال مستقيم از اين صنعت8.3 % كل اشتغال را تشكيل مي‌دهديعني598.000 شغل به طور مستقيم؛ ولي ميزان اشتغال در كل كشور رشد 6.4- % خواهد داشت .

رشد سالانه گردشگري ايران در 10 سال آينده (تا سال 2019) :

· 5% در توليد ناخالص داخلي به صورت مستقيم معادل 488.857 ميليارد ريال

· 2.6% دراشتغال مستقيم يعني 771.618 شغل

· 4.3 % در توليد ناخالص داخلي كل و2% اشتغال

· 4.2% در تقاضاي گردشگري يعني رقمي معادل 1.604.104 ميليارد ريال

· 3.6% در درآمد ورودي كه تا سال 2019حدود 81.668 ميليارد ريال خواهد شد

· 2.6% در بخش سرمايه گذاري معادل 125.492 ميلياردريال ( 9 ميليارد دلار)

· 4.7% درهزينه هاي دولتي معادل 53.256 ميليارد ريال ( 4 ميليارد دلار)

در ادامه اين گزارش مقايسه آماري بين معيارهاي اقتصادي مورد نظر بين كشورهاي جهان صورت گرفته است، كه وضعيت ايران را در سطوح مختلفي مانند خاور ميانه و جهان بررسي مي‌كند.

· درتوليد ناخالص داخلي درسال 2009

در ايران گردشگري به طور مستقيم 3% و فعاليتهاي مرتبط با گردشگري 8.2% توليد ناخالص كل را تشكيل مي‌دهد.

در خاورميانه گردشگري به طور مستقيم 2.7 % و فعاليتهاي مرتبط با گردشگري 9.6% توليد ناخالص كل را تشكيل مي‌دهد.

در جهان گردشگري به طور مستقيم 3.2 % توليد ناخالص دنيا و فعاليتهاي مرتبط با گردشگري 9.4% توليد ناخالص كل جهان را تشكيل مي‌دهد.

· رشد سود

در بين سالهاي 2010 تا 2019،رشد سود سالانه در ايران 4.3 % خواهد بود .

درخاورميانه نيز اين رقم نزديك به 4.3 % است.

در 10 سال آينده درجهان، گردشگري به عنوان پر منفعت ترين صنعت شناخته شده و سالانه رشدي 4 % خواهد داشت.

· در مبحث اشتغال

در سال 2009 در ايران 1.546.000 شغل مرتبط با گردشگري به وجود مي آيد ،يعني به ازاي هر 13.7 شغل يك شغل مرتبط با گردشگري وجود دارد كه تا 2019 به 1.885.00 شغل تبديل مي‌شود. ايجاد 772.000 شغل مستقيم با گردشگري تا سال 2019 يعني گرفتن سهم 3 % از كل اشتغال كشور.

درسال 2009 درخاور ميانه 1.780.000 شغل در صنعت گردشگري به وجود مي‌آيد، يعني 3.1% اشتغال كل و 5.130.000 شغل نيز به طور غير مستقيم خواهد بود كه معادل 9% كل اشتغال كشور راخواهد داشت.

در جهان نيز از هر 13.1 شغل، يك شغل وابسته به اقتصاد جهانگردي خواهد بود و7.6 % كل اقتصاد جهان از گردشگري تامين مي گردد.

امروزه 77.3 ميليون شغل به صورت مستقيم و 219.8 ميليون شغل وابسته به صنعت گردشگري وجود دارد واين رقم تا سال 2019 به 97.8 شغل مستقيم و 275.7 شغل وابسته به اين صنعت خواهد رسيد.

· تقاضاي گردشگري

در آمد حاصل از گردشگري ايران در سال 2009 ، 435.387 ميليارد ريال است كه تا 2019 به عدد1.604.140 ميليارد ريال مي رسد.

درخاور ميانه نيز تخمين زده مي‌شود كه اين رقم در سال 2009، به 241.9 ميليارد دلار و تا سال 2019، به 529.8 ميليارد دلار برسد.

در سال 2009 در سطح جهان تقاضاي گردشگري 7.340 ميليارد دلار است كه تا سال 2019 به عدد 14.382 ميليارد دلار مي رسد.

· درآمد حاصل از گردشگر ورودي

درآمد حاصل از گردشگر ورودي مهمترين بخش صادراتي سفر و گردشگري را تشكيل مي‌دهد.

گردشگري ايران با داشتن 11.7 % سهم از كل صادرات كشور، رقمي معادل 103.314 ميليارد ( 10.3 ميليارد دلار) را در سال 2009به همراه خواهد داشت و تا سال2019 اميد مي‌رود اين رقم به 343.906 ميليارد ريال ( 24.3 ميليارد دلار) برسد.

خاور ميانه نيز 13.4 % از كل صادرات خود را از گردشگري به دست مي‌آورد.

در جهان نيز گردشگري به عنوان مهمترين صادرات كشورهاي مختلف ،و تزريق كننده مستقيم درآمد به سييستم اقتصادي كشورها و جهان به شمار مي آيد.

· سرمايه گذاري

پيش بيني مي‌شود در سال 2009 درايران 39.713. ميليارد ريال معادل 4 ميليارد دلار سرمايه گذاري در بخش توريسم انجام شود كه اين رقم معادل 3.7% از كل سرمايه گذاري در كشور است.اين رقم تا سال 2019 به 125.492 ميليارد ريال معادل 8.9 ميليارد دلارخواهد رسيد كه 3.1 % از كل سرمايه گذاري در كشور را تشكيل خواهد داد.

در سال 2009 و درخاورميانه 47 ميليارد دلار سرمايه گذاري انجام مي شود كه اين رقم 11.9 % سرمايه‌گذاري كل منطقه را در بردارد.

در سطح جهان نيز بخش خصوصي و دولتي مبلغ 1.220.1 ميليارد دلار يعني 9.4 % كل سرمايه گذاري جهان را در بخش گردشگري سرمايه گذاري خواهند كرد و در 10 سال آينده نيز به رقم 2.589 ميليارد دلار يعني 9.3% سرمايه گذاري كل خواهد رسيد.

· مخارج بخش دولتي

مخارج دولتي ايران در بخش گردشگري 13.767.4 ميليارد ريال خواهد بود كه 2.9 % كل مخارج دولتي ايران را تشكيل مي‌دهد.

در خاورميانه اين رقم معادل 6.8 ميليارد دلار يعني 2.2 % كل مخارج دولتي خاورميانه است .

در سطح جهان، گردشگري صندوقي است كه به دولت هم تزريق دارد و هم از آن پول دريافت مي‌كند. در سال جاري ميلادي، 404.2 ميليارد دلار هزينه مخارج دولتي مي‌شود كه اين رقم 3.9 % كل مخارج دولتهاي جهان را دربردارد.

تا سال 2019، مخارج صرف شده دولت در بخش گردشگري به 7093 ميليارد دلار خواهد رسيد كه معادل 4 % كل مخارج دولتي جهان است.

شوراي جهاني سفر وگردشگري 20 سال است كه به طور مستمر، تحقيقاتي را در بخشهاي مختلف گردشگري انجام مي دهد و اثرات اقتصادي گردشگري را در اقتصاد كشورهاي مختلف جهان بررسي كرده و به صورت گزارش سالانه ارايه مي‌كند.

آمار مربوط به خاور ميانه نشان مي‌دهد كه در 10 سال آينده بيشترين تقاضاي گردشگري مربوط به كشور سوريه است ولي در ديگر بحث‌هاي ارايه شده در اين گزارش ،كشور لبنان در صدر ديگر كشورها قرار دارد.

در مورد سفر هاي شخصي انجام گرفته در ايران در سال 2009،كشور ايران 253.017 ميليارد ريال درآمد خواهد داشت كه تا 2019 اين رقم به 986.226 ميلياردريال خواهد رسيد.

در مورد سفرهاي تجاري نيزدرسال جاري، ايران 25.576.1 ميليارد ريال درآمد خواهد داشت كه در 10 سال آينده به رقم 95.256.8 ميليارد ريال خواهد رسيد.

اشكان بروج

Friday, May 15, 2009

تور اورامانات


روستای  هزار ماسوله "اورامانات"
تاریخ حرکت : دو شنبه 4خرداد ماه 1388
مدت تور: 4/5 روز (4 تا 8 خرداد ماه)
ساعت حرکت :  9 شب (لطفاً نیم  ساعت قبل از حرکت درمحل حضوربه هم رسانید)
محل حرکت : ضلع شرقی میدان فاطمی
بازدید ها: تنگه دزلی،گردنه زیبای ژالانه،دره های پرگل اورامانات،لاله های واژگون،روستا گردی درروستای اورامان تخت،پیرشالیار،دامنه های تته، دشت وچشمه گولی، روستای ناو،آبشاربل، رودخانه خروشان سیروان، روستای تاریخی هجیج، عبورازخط مرزی کوهستانی تته، مریوان ، بازارمریوان ، دورکامل دریاچه زریوار، موسیقی زنده محلّی، خانه کرد سنندج.
خدمات : وسیله نقلیه توریستی (درمنطقه با ماشینهای محلّی و مینی بوس)، اقامت درخانه محلی وهتل، راهنمای فرهنگی و طبیعت گردی ، مسئول تدارکات ، بیمه ، پذیرایی بین روز و برنامه غذائی سفر طبق جدول زیر:
                   روزشمار               وعده ها
صبحانه
ناهار
شام
دوشنبه       88/3/4
_____
_____
_____
سه شنبه88/3/5    
به عهده طبیعت یار
به عهده مسافرین (درطبیعت)
به عهده مسافرین(رستوران)
چهارشنبه       88/3/6
به عهده طبیعت یار
به عهده مسافرین (درطبیعت)
به عهده طبیعت یار(خونه محلّی)
پنج شنبه88/3/7     
به عهده طبیعت یار
به عهده طبیعت یار
به عهده مسافرین(رستوران)
جمعه          88/3/8   
به عهده طبیعت یار
به عهده طبیعت یار
_____
قیمت تور : 198000  تومان
وسایل مورد نیاز : کیسه خواب،لباس گرم،کفش مناسب راهپیمایی، فلکس چای شخصی،کلاه وعینک آفتابی، لیوان، قاشق،چنگال و ملزومات شخصی،چراغ پیشانی یا چراغ قوه،  کارت ملّی.
شرایط ثبت نام : واریز وجه  به حساب شماره 7/511/810 بانک پارسیان شعبه سیدخندان به نام تعاونی یاران همراه طبیعت واعلام آن به من اشكان بروج
توضیحات :
-  با توجه به محدودیت ظرفیت، اولویت با افرادی است که زودترثبت نام خود راقطعی نموده اند.
-  برنامه اعلام شده با توجه به شرایط آب و هوایی وعامل محیطی وفنی قابل جابجایی است .
- به منظورپاکیزه نگه داشتن طبیعت لطفاً از آوردن هرگونه ظرف یک بار مصرف خودداری فرمائید.
-  خواهشمند است با عمل به توصیه های راهنمای تور درطول سفر لحظات خوشی را برای خود وهمسفرانتان رقم بزنید.
-  احترام به فرهنگ وباورهای جامعه میزبان ازآداب سفرهای طبیعت گردی است.
مهلت ثبت نام : تاروزپنج شنبه 31 اردیبهشت ماه 1388
برای اطلاعات بیشتر با شماره تلفن های : 88804800-01،88800073  و يا_ 09127380368  تماس حاصل فرمائید.

Tuesday, April 28, 2009

مراسم كومساي يا پير شاليار _18 ارديبهشت_ روستاي اورامان


امسال نيز مانند هر سال دلم مي خواست برم كردستان،برم به سمت مريوان .شب كنار درياچه  زريوار باشم و صبح حركت كنم به سمت ديار پير شاليار،اورامان.
اما نمي دونم چه حكمتيه كه اين پير امسال مارو نمي طلبه.
براي جشن اول اومدم برم،خوردم به كنكورارشد دانشگاه سراسري
براي جشن دوم اومدم برم،خوردم به كنكورارشد دانشگاه آزاد
خلاصه هر كي مي تونه، بره چون امسال با شكوه تر برگزار مي شه
اين مراسم 18 ارديبهشت، روز تولد من، در كردستان، منطقه هورامان و در روستاي اورامانات تخت از ساعت 9 تا12  برگزار مي‌گردد.
هر كي رفت نايب الزياره باشه!جاي ما هم سماء كنيد.
مطلب پير شاليار رو همين روزاUp  مي كنم.

Wednesday, April 22, 2009

جاذبه هاي گردشگري ايران در دنياي سه بعدي

خبرگزاري ميراث فرهنگي_گردشگري_در دنياي امروز، ديگر نيازي نيست ، براي ديدن جاذبه هاي گردشگري جهان،به همه جاي آن سفر كنيد.
با پيشرفت تكنولوژي ،شيوه هاي نويني براي سفر كردن ابداع شده است.از آن جمله مي توان به سفرهاي مجازي نام برد،كه فرد از طريق عكس هاي سه بعدي و همچنين فيلم هاي مستند، از جاذبه هاي مختلف دنيا بازديد مي كند.
در اين ميان ايران نيز جزء كشورهايي است، كه گردشگري مجازي براي آن تعريف شده است.
از اين پس تمامي جهانگردان مي توانند،سفر كوتاهي به جاذبه هاي مهم و اصلي گردشگري ايران داشته باشند.
سايت اينترنتي www.360cities.net ،با طراحي فضايي بسيار زيبا،سعي بر آن داشته ،تا تمامي جهانگردان را به راحتي با فضاي جاذبه هاي گردشگري جهان آشنا كند .
اين سايت با استفاده از عكسهاي سه بعدي و پاناروما (عكسهايي با چشم انداز وسيع) از آثار فرهنگي و طبيعي دنيا،سعي بر آن داشته تا علاوه بر معرفي شهر ها و جاذبه هاي گردشگري جهان ،هنر عكاسي نوين را نيز به نمايش درآورد.
 از قابليت هاي اين سايت مي توان به ديدن جاذبه مورد نظر به صورت تمام صفحه ، حركت 360درجه به تمامي نقاط تصوير، ديدن جزئيات تصوير و امكان انتقال تصوير 360 درجه به روي سايت شخصي خود و تغيير زاويه و نوع ديد( معماري،عكاسي،معمولي و...) اشاره كرد.
از آثار فرهنگي و طبيعي ايران،كه به صورت 360 درجه و سه بعدي به نمايش درآمده است،مي توان كاخ هاي تخت جمشيد، كاخ پاسارگاد، آرامگاه كوروش، پل خواجو اصفهان، ميدان نقش جهان، حمام فين كاشان، دروازه قرآن شيراز، باغ ارم شيراز، پيست اسكي ديزين و بسياري ديگر از مناطق گردشگري شهرهاي توريستي ايران مانند تهران،شيراز،يزد و اصفهان را نام برد.
از نكات قابل توجه، حضور فعال عكاسان ايراني در اين سايت است.با نگاهي گذرا بر اين سايت، متوجه خواهيد شد ،كه در اين سايت از عكس هاي بهترين عكاسان جهان استفاده شده است كه در اين بين، نام رامين دهدشتي نيز مي‌درخشد.
اشكان بروج
 

كوچ نشيني نوين


كوچ نشيني نوين
10 راز براي داشتن لذت بي پايان سفر
تا حالا به اين موضوع فكر كرده ايد كه مي توانيد يك كوچ نشين مدرن و امروزي باشيد.رازهايي كه در زير به آنها اشاره مي گردد گزيده اي از سخنان افرادي است كه به چنين شكلي زندگي كرده اند و شيوه سفر كردن آنها كمي متفاوت ولي با لذتي بي پايان همراه بوده است .
1.بي دليل سفر نكنيد.بيشتر افرادي كه به سفر كردن علاقه مندند،به دنبال شغلي مي گردند كه بتوانند آزادانه به سفرهاي خودبپردازند.اما خانم تيفاني اونز و همسرش كه از كار روزمره خود(ويراستاري روزنامه و نصب كابل تلويزيون) بسيار خسته شده بودند رو به كوچ نشيني جديدي آوردند ؛ سفر به كشورهاي مختلف و مراقبت از خانه ها و باغها.اين زوج هر ساله به يك كشور جديد سفر مي كنند و در انجا به مراقبت و نگهداري از باغها مي پردازند.اين است دليل كوچ نشيني و تغيير شغل .
2.فراتر از نور و با سرعت نور سفر كنيد. اين جمله از جيمي ولز،بنيانگذار سايت ويكيپدياست. او در 2 سال گذشته به صورت يك "ذره معلق " به بيشتر نقاط دنيا ازجمله به توكيو، بوينس آيرس و نيويورك سفر كرده و بدون ايجاد وابستگي به پست و جايگاهي خاص و يا جمع آوري بار بيش از حد به جهانگردي پرداخته است.آقاي ولز مي گويد:"بار زيادي با خود حمل نكنيد،شما مي توانيد ماه ها با يك كوله ساده سفر كنيد."
3.صبوري و خوش برخوردي دو ركن اساسي در سفر.ليزا هايشا كه از سن 22 سالگي تمامي زندگي خود را در سفر ودر جاده هاي دنيا سپري كرده، معتقد است كه هر فردي در هنگام بر خورد با فرهنگ ها و زبانهاي جديد مي بايستي از اين 2 ركن اساسي زندگي استفاده كند .
4.مقاصد سفر خود را با دقت انتخاب كنيد.خانم لي وود وارد، كه به همراه همسرش در چند دهه اخير به كوچ نشيني نوين رو آورده است، اماكني كه توسط گردشگر مورد بازديد قرار مي گيرد را به2 دسته تقسيم مي كند." اولين گروه، مقاصدي هستند كه فرد براي انجام امور روزمره و درآمدزايي خود به آنها مراجعه مي كند. گروه دوم مقاصدي هستند كه گردشگر براي بازديد و گردشگري آنها را بر مي گزيند و جنبه درآمد زايي براي فرد ندارد.حال تعادل بين اين دو گروه بسيار مهم است. تا زماني به مقاصد كاري سفر كنيد كه درآمد روزمره شما را تامين كند و سپس بازديد از مقاصد گردشگري را در برنامه خود قرار دهيد."
5.اصول اوليه را هميشه به ياد داشته باشيد وآنها رارعايت كنيد. هنگامي كه وسايل سفر خودتان را در يك يا دو كوله مي بنديد، سعي كنيد زندگي خودتان را نيز تا مي توانيد ساده كنيد. اين كاري است جيل و استيو كافمن در زندگي خودشان پيش گرفته اند.آنها ماشين ون خودشان را با كمي تغييرات و مجهز كردن به يك تختخواب و آشپزخانه كوچك و فشرده،به يك خانه متحرك تبديل كرده اند و زندگي خود را در جاده ها سپري مي كنند. اين زوج با تبديل ماشين خود به خانه متحركشان در حال تجربه كوچ نشيني نوين هستند.به گفته اين زوج جوان،يك خواب راحت شب و يك غذاي خوب تنها نيازهاي زندگي به سبك كوچ نشيني نوين است.
6.آهسته و پيوسته گام برداريد. جين دي كه به همراه همسر و دخترش در حال سفر دور دنياست،مي گويد:"مهمترين اصل براي ذخيره كردن پول و به دست آوردن تجربه سفر،آرام و بدون عجله سفر كردن است.از پرواز كردن براي مسير هاي طولاني بپرهيزيد،چون تنها براي شما هزينه بر است."اين خانواده در طول 3 سال اول سفر خود تنها يك پرواز بلند مدت داشته اند.اين كار نه تنها باعث ذخيره كردن پول آنها شده است،بلكه موجب شده اين خانواده دنيا را بسيار با دقت بيشتري بگردند و جزئيات بيشتري را نيز از دنياي امروز درك كنند.
7.پاي خودتان را از گليمتان درازتر نكنيد.اگر فكر مي كنيد كه زندگي تنها سفر كردن است،يك تجديد نظر در افكارتان انجام دهيد.مليسا گراس من كه با سگ و همسر خود در حال سفر هاي كوچ نشيني است ،مي گويد:"گاهي تجربيات شما تنها بايد به يك كارت پستال بسنده شود."او در نوشته هاي خود به سختي ها و مشكلات سفرهاي كوچ نشيني اشاره مي كند و معتقد است كه بعضي افراد تنها با يك كارت پستال به عنوان سوغاتي، سفرنامه خود را مرور مي كنند .طرفداران اين نگرش همواره با تصاوير و نوشته هاي خود به سادگي به دنيايي سفر مي كنند كه يك گردشگر بايد براي دست يافتن به آن،سالها به نقاط مختلف جهان سفر كنند.
8.هميشه در هرجا يك آدرس و نشاني،براي دسترسي به خود داشته باشيد .اين پيشنهاد از طرف خانم كيم رايت مطرح شده كه سالها زندگي خود را در سفر گذرانده است. خانم رايت مي گويد:"در هر جايي كه مي توانيد اطلاعاتي مانند مشخصات ماشين خود،شماره تلفن همراه و ... را بگذاريد.حتي اگر از آن مكان به كلي دور شويد.سعي كنيد كه يك صندوق پستي شخصي داشته باشيد."بيشتر دوستداران سفر و گردشگران،دوست و يا فاميلي در مقاصد مختلف دارند كه شما مي توانيد براي آدرس دادن،نشاني آنها را بدهيد.
9.همه وقت خود را با ديگران نباشيد. اگر به صورت گروهي و يا خانوادگي سفر مي كنيد،بخش هايي از سفر خود را به تنهايي و با خودتان بگذرانيد.لي شالمن كه او نيز با همسر و دختر 4 ساله اش در حال سفر به دور دنياست،مي گويد:"اين بسيار ضروري است كه گاهي به تنهايي به كسب تجربه بپردازيد.اين بدان معناست كه يك گردشگر بايد گاهي به تنهايي بعد از ظهر خود را به شهر برود وبه بررسي شهر يا اماكن مورد نظر خود بپردازد، و اوقات ديگر خود را با خانواده و يا گردشگران ديگر به بررسي جاذبه ها و يا فرهنگ هاي مختلف بگذراند." اين تنهايي شما را به دنياي خودتان مي برد و باعث مي شود شما قدر همسفران خود را بيشتر بدانيد."
10. زيباييها را به بهترين نحو توصيف كنيد. تا جايي كه مي توانيد از هر عنصري در سفر عكس،فيلم و مطلب تهيه كنيد. اين رمز موفقيت يكي از اولين عشاير مدرن جهان،خانم ليزا لوبين است.خانم لوبين يك تهيه كننده برنامه هاي تلويزيوني است،كه با به تصوير كشدن مقاصد و جاذبه هاي سفر جهانگردي خود به دور دنيا ،همه را به طور وصف نا پذيري به با خود همسفر مي كرد.انرژي وصف ناشدني خانم لويين و همچنين نحوه به تصوير كشيدن تصاوير ضبط شده از گوشه و كنار جهان، برنامه هاي اين جهانگرد كوچ نشين را همچون سفر مجازي براي مخاطبانش به تصوير مي كشيد.گويي تمامي مخاطبان در كنار او قرار دارند.
از تمامي اين نكات چنين استنباط مي شود كه در زندگي امروز ،گردشگري جزء جدا نشدني از نيازهاي روزمره انسان است و تا زماني كه فرد سفر را بر خود سخت بگيرد،مشكلات او در سفر نيز چند برابر خواهند شد.پس براي داشتن سفري با لذتي بي انتها،مي بايستي خوب مسافرت كردن و مسافر خوب بودن را تمرين كرد.
اشكان بروج

Wednesday, April 8, 2009

تخته نرد در گذر تاريخ


تخته نرد در گذر تاريخ

با چنين تخته و اين مهره و ايـن كهنه حريف

چشـم بردن بودت،عقـل تو بی‌بـنياد اسـت

بـخت در آمد كار اسـت، نـه دانـسـتـن كـــار

طاس اگر نيک نـشيند همه كس نـراد است

دراين نوروزخجسته به كردستان وشهرسنندج سفري داشتم،سفري به سرزمين گيوه و تخته نرد.خواستم حرفهايي را كه در تورزده بودم براي مردم سرزمينم بنويسم و حال اين تحفه درويش را از من بپذيريد.


در جزوه ي كوچكی به زبان پهلوی یكی از داستانهای مربوط به پیدایش تخته نرد را می‌توان خواند :

در زمان پادشاهی انوشیروان خسرو پسرقباد، پادشاه هند «دیورسام بزرگ» برای سنجش خرد و دانایی ایرانیان و اثبات برتری خود شطرنجی را که مهره های آن از زمرد و یاقوت سرخ بود، به همراه هدایایی نفیس به دربار ایران فرستاد و «تخت ریتوس» دانا را نیز گماردهء انجام این کار ساخت. او درنامه‌ای به پادشاه ایران نوشت: «از آنجا که شما شاهنشاه ما هستید، دانایان شما نیزباید از دانایان ما برتر باشند. پس یا روش و شیوهء آنچه را که به نزد شمافرستاده‌ایم (شطرنج) بازگویید و یا پس از این ساو و باج برای ما بفرستید». شاه ایران پس از خواندن نامه چهل روز زمان خواست و هیچ یک از دانایان در این چند روزچاره و روش آن را نیافت، تا اینکه روز چهلم بزرگمهر كه جوانترین وزیر انوشیروان بودبه پا خاست و گفت: «این شطرنج را چون میدان جنگ ساخته‌اند كه دو طرف با مهره های خود با هم می‌جنگند و هر كدام خرد و دوراندیشی بیشتری داشته باشد، پیروز می‌شود.» ورازهای کامل بازی شطرنج و روش چیدن مهره ها را گفت. شاهنشاه سه بار بر او درودفرستاد و دوازده هزار سکه به او پاداش داد. پس از آن «تخت ریتوس» با بزرگمهر به بازی پرداخت. بزرگمهر سه بار بر تخت ریتوس پیروز شد. روز بعد بزرگمهر تخت ریتوس رابه نزد خود خواند و وسیلهء بازی دیگری را نشان داد و گفت: اگر شما این را پاسخ دادید ما باجگزار شما می شویم و اگر نتوانستید باید باجگزار ما باشید.» دیورسام چهل روز زمان خواست، اما هیچ یک از دانایان آن سرزمین نتوانستند «وین اردشیر» را چاره گشایی کنند و به این ترتیب شاه هندوستان پذیرفت كه باجگزار ایران باشد. اين بازی نوتخته نرد بود.

اين داستان در عين اينکه مقابله تفکر ايرانی با تفکر بيگانه را نشان می‌دهد، يعنی دخالت تقدير و سرنوشت (نرد) و يا احاطهء کامل تدبير و عقل انسان بر زندگی (شطرنج)، احتمالاً حقيقت ندارد و تخته نرد به يک باره و توسط يک نفراختراع نشده است. اما در اينکه تخته نرد يکی از قديميترين بازيهای جهان است، شکی نيست.

تا چندی پيش تصور می‌شد که خاستگاه تخته نرد در حدود پنج هزار سال پيش در بين‌النهرين بوده است. در دهه بيستم ميلادی باستان‌شناس انگليسی سر لئوناردوولی (
Sir Leonard Woolley) در خرابه‌های آرامگاه سلطنتی اور (عراق کنونی) يک بازی تخته نرد يافت که با بازيهای کنونی تفاوت چندانی ندارد. چند سال بعد در مقبرهء توت‌انخ‌آمون در دلتای نيل تخته نردهای ديگری کشف شدند که قدمت آنها به ۱۵۰۰ سال قبل از تولد مسيح می‌رسد. بسياری از نقاشيهای ديواری مقبره حکايت از محبوبيت اينبازی دارند که هم بين توانگران و هم بين مردم عادی رواج داشته است.

امااکنون کهن ترين تخته نرد جهان در شهر سوخته به همراه
۶۰ مهره يافت شده که بسيارقديميتر از تخته نرد گورستان سلطنتى اور در بين النهرين می‌باشد. اين كشف بزرگ،باستان شناسان را به اين نتيجه رسانده كه بازى تخته نرد از شهر سوخته به تمدن بين النهرين رفته است. «منصور سجادى» باستان شناس و سرپرست هيات كاوش در شهر سوخته می‌گويد: «اين تخته از چوب آبنوس و به شكل مستطيل است. روى اين تختهء بازى نقش يكمار حكاكى شده كه اين مار با پيچش به دور خود، ۲۰ حلقه ايجاد كرده است. اين ۲۰دايره در واقع ۲۰ خانهء بازى هستند. نقش مار روى تخته به گونه‌اى است كه در نهايت دم مار در دهان او جاى گرفته است.» به گفتهء سجادى ۶۰ مهرهء يافت شده در يك ظرف سفالى در كنار تخته قرار داشته اند. جنس اين سنگ ها از جنس سنگهاى رايج در شهرسوخته از جمله لاجورد، عقيق و فيروزه است.

چندی پيش در جيرفت نيز پنج تخته بازی با قدمت حدوداً پنج هزار سال يافت شد که به گفته دكتر «يوسف مجيدزاده»، سرپرست گروه باستان شناسی جيرفت و حوزه هليل‌رود، اين تخته‌ها مانند بازی تخته نرد به نظرمی‌رسند.

تخته نرد در جنوب اروپا به تدريج گسترش پيدا کرد. افلاطون، هومر ومشاهير يونانی ديگر آن را در نوشته‌های خود توصيف کرده‌اند. به جفت شش «آفروديت» می‌گفتند و رقمهای پايين‌تر تاس را «سگ» می‌ناميده‌اند. در بين روميان قديم بازیبيش از پيش محبوبيت و گسترش يافت. آنها با سه تاس بازی می‌کردند و سه نام مختلف برای تخته نرد داشتند:
Alea (ريختن تاس)، Tabulae (تخته، ميز) يا Ludus duodecim scriptorum (بازی دوازده‌خطی). در پمپئی يک نقاشی ديواری عظيم کشف شد که صحنهء اولآن دو رومی را هنگام بازی نشان می‌داد. در صحنهء دوم صاحب مسافرخانه دو بازيگر رابا خشم بيرون می‌اندازد.

با اين حال تخته نرد ديرتر، يعنی بعد از جنگهای صليبی در بقيه اروپا رواج پيدا کرد. به آن نرد،
Tric Trac ،Puff، Tables يا Plakoto می‌گفتند و با دو تاس بازی می‌کردند. Tabula، نوع رومی بازی، در تمام اروپاگسترش يافت. در ابتدا بازی اشرافيان بود، اما به تدريج بين مردم عادی نيز محبوب شد. کليسا قرنها سعی کرد که جلوی اين نوع قمار را بگيرد و موفق نشد.

اما تخته نرد در هيچ نقطه جهان غرب مانند انگلستان رواج و محبوبيت نداشته است. طبق گزارشهای شفاهی ريچارد شيردل به خاطر علاقه سربازانش به اين بازی مرتب دچار دردسر می‌شده است، به همين دليل دستور داده بود که هيچ فردی با درجهء پايينتر از شواليه اجازهءبازی به شرط برد و باخت پول ندارد.

اولين مسابقهء بين‌المللی تخته نرد به همت شاهزاده
Alexis Obolensky در سال ۱۹۶۴ در جزاير باهاما انجام شد و از آن زمانبه بعد سالانه تکرار می‌گشت. در دهه ۷۰ اولين کتابهای قوانين بازی نوشته شدند وباعث گسترش بيش از پيش تخته نرد گشتند. شخصيتهای مشهوری مانند کريستينا اوناسيس (Christina Onassis) دختر ميلياردر معروف يونانی آريستوتلس اوناسيس، گونتر ساکس (Gunther Sachs) وارث کارخانه اوپل و شوهر سابق بريژيت باردو، يو هفنر (Hugh Hefner) ناشر مجله پلی‌بوی و غيره به رواج بيشتر اين بازی در جهان غرب دامن زدند.

در ايران اين بازی با وجود مخالفتهای متعصبان مذهبی که با هرگونه تفريح وشادی و هيجان بی‌آزار دشمن هستند کماکان محبوبيت خود را حفظ کرده است. از محمدپيامبر مسلمانان نقل شده که «هر كس نرد بازى كند مثل اين است كه دستش را در گوشت وخون خوک رنگ كرده است» و «هر كس نرد بازى كند به راستى كه از خدا و رسولش نافرمانىكرده است». طبق اين گفته و حديثهای ديگر در اسلام بازی با نرد ولو بدون برد و باخت حرام شناخته شده است. با اين حال پير و جوان بدون توجه به اينگونه فرمانها و فتواهااين بازی زيبا و مهيج را تا امروز زنده نگه داشته‌اند.

تخته نرد از يک تخته دو قسمتی و دو تاس تشکيل گشته که در هر طرف تاسها، اعداد يک تا شش با ستاره‏ها ياخالهايى ريز نشان داده شده است.

باختم با پاكبازان، عالم خاكى به خاک

وزپى آن عالم اينک در قمارى ديگرمبردم

از نراد گيتى يک دو داو اندر سه زخم

گرچه از چار آخشيج و پنج حس در شش ‏درم

توجه کنيد به ظرافت خاقانى که چگونه اعداد يک تا شش را در يک بيت جا داده است. واژهء «داو» در مصرع سوم يکی ازاصطلاحات رايج تخته نرد است، يعنى اينكه يكى از دو حريف ادعا كند كه بازى را خواهدبرد و از ديگری بخواهد كه تسليم شود. «آخشيج» به معنای عنصر می‌باشد، چار آخشيج يعنی عناصر چهارگانه.

· ستاره‏ها يا خالهاى روى تاس (کعبه) نشانه ستاره‏هاى آسمان هستند كه گردش و وضعيت آنها سرنوشت انسانها را رقم می‌زنند و کاسه کوچک چرمينی که در آن تاسها می‌غلتند و واژگونه روی تخته گذاشته می‌شود حکم ظرف آسمان رادارد که روی زمين (تخته) قرار گرفته است.

· اگر عدد يک طرف تاس را با عدد طرف مقابل آن جمع كنيم عدد ۷ را به دست می‌آوريم كه نشانهء هفت روز هفته است.

· تختهء اين بازى دو خانهء دوازده‌گانه دارد، به نيت ۲۴ ساعت شبانه‏روز.

· ۳۰ مهره روزهای ماه رانشان می‌دهند، با پانزده مهره سفيد به نشانهء پانزده شب مهتابى و پانزده مهره سياه به نشانه پانزده شب تاريک.

· تخته نرد به چهار قسمت تقسيم شده است كه نمايانگر چهارفصل سال يا چهار عنصر باد و آب و خاک و آتش است.

· 30مهره: نشان گر 30 شبانه روز یک ماه

· 24 خانه: نشان گر 24 ساعت شبانه روز

· 4 قسمت زمین: 4 فصل سال

· 5 دست بازی: 5 وقت یک شبانه روز

· 2 رنگ سیاه و سپید: شب و روز

· هر طرف زمین 12 خانه دارد: 12 ماه سال

· تخته نرد: کره زمین

· زمین بازی: آسمان

· تاس: ستاره بخت و اقبال

· گردش تاس‌ها: گردش ایام

· مهره‌ها: انسان‌ها

· گردش مهره در زمین: حرکت انسان‌ها ( زندگی )

· برداشتن مهره در پایان هر بازی: مرگ انسان‌ها

اعداد تاس

1 :یکتایی و خداپرستی

: 2 آسمان و زمین

3 : پندار نیک، گفتار نیک، کردار نیک

: 4 شمال، جنوب، شرق، غرب

5 :خورشید، ماه، ستاره، اتش، رعد

6 :شش روز افرینش


يکی از نخستين كتابهاى ايرانى درباره ي بازى تخته نرد «رساله ي قمارخانه» نوشتهء محمد امين ميرزا قاجار پسرفتحعلى شاه می‌باشد. نويسنده در اين كتاب به
۹ بازى رايج و مرسوم عصر خود پرداخته است، از جمله تخته نرد. محمدعلى جمالزاده در مقاله ي«بازى نرد قبل از سامانيان» درباره ي گذشته تاريخی اين بازی نوشته است. اخيراً نيز کتابی با عنوان تخته نردتقدير يا تدبير نوشته ابوالقاسم تفضلی منتشر گشته که در آن به تاريخچه تخته نرد وتأثير آن بر ادبيات فارسى پرداخته شده است (آقای ابوالقاسم تفضلی برادر مرحوم محمودتفضلی است که آثار جواهر لعل نهرو را به فارسی برگردانده. جالب اینکه پسرِ آقای محمود تفضلی، دکتر شیوا تفضلی، نفر دوم مسابقات جهانی تخته نرد است و ریاست عالیه مسابقات تخته نرد اروپای غربی را به عهده دارد!) . كتاب شامل بسياری از حكايات خواندنى و تاريخی، اشعار شاعران قديمى و تعبيرها و اصطلاحات پيرامون تخته نرد می‌باشد.

همچنين می‌توان به كتاب «تخته نرد از ديدگاه تاريخ و ادبيات» نوشتهء عزيز نقدی‌وند اشاره کرد كه توسط انتشارات كليدر به چاپ رسيده است. اين كتاب شامل اولين لغت‌نامه ي تخته نرد می‌باشد و در عين حال پژوهشی است در مورد سابقه ي تخته نرد. مطالب ديگر از جمله قوانين و حركات مهره‌ها، اصطلاحات رايج در اين بازی، اشعار مربوط، كركری‌خوانی، انواع بازيهای از ياد رفته ي تخته نردو مقالات تحقيقی جالبي را نيز مي توان در آن جست.

  • مختصري از شطرنج
افسانه های بسياری درباره چگونگی پديد آمدن شطرنج نقل شده است. شطرنج در آغاز يک بازی چهار نفره بوده است. کلمه چترنگ در زبان سانسکريت هندی از دو بخش چتر به معنی چهار و انگ به معنی دسته تشکيل شده است. اين چهار دسته به گونه ای نماد چهار عنصر زمين، هوا، آب و آتش بوده اند. اعراب شطرنج را از ايرانيان آموختند و آن را به غرب انتقال دادند. هارون الرشيد اولين خليفه ای بود که شطرنج و نرد بازی می کرد و آنرا رواج داد. در روسيه شطرنج ورزش ملی به حساب می آيد. به روسی شطرنج "شاخماتی" ناميده ميشود. بازی ايرانی تخته نرد نيز در روسيه پرطرفدار است و اصطلاحات و اعداد، کاملا فارسی ادا ميشوند